
تاریخچهی کاخن
کاخن (Cajón)، لغتی اسپانیایی به معنی جعبه، صندوق یا صندوقچه است که به نوعی ساز کوبهای گفته میشود. یکی از سازهای بومی کشور پرو میباشد. این ساز کوبه ای نخستین بار در اوایل قرن هجدهم میلادی زمانی که کشور پرو مستعمره اسپانیا بود ، توسط بردگان و خدمتکارانی که در ناوگان کشتیرانی اسپانیا مجبور به کار می شدند به دنیای آن زمان معرفی شد.
آنها از جعبه های چوبیایی که برای نگهداری میوه و حمل بار استفاده میشد اقدام به ساخت ساز کاخن میکردند تا علاوه بر حفظ سنتهای بومی خود صدای اعتراض خود را در قالب نواختن کاخن به اربابان خود برسانند. بعدها به تدریج کاخن تکامل پیدا کرد و بصورت رسمی به عنوان یک ساز شناخته شد.
نوازنده کاخن بر روی آن مینشیند و با ضربات کف دست و انگشتان که بر روی صفحه جلویی (تاپا) و صفحات کنار و بالای ساز میکوبد، صدا تولید میکند. کاخن عمدتاً در موسیقی آفریقایی-پِرویی و همینطور سبکهای معاصر فلامنکو و جَز(جاز) مورد استفاده قرار میگیرد. در سالهای اخیر آموزش و اجرای این ساز در کشورهای مختلف فراگیر شده است.
ساختار کاخن
1. صفحه تاپا : صفحه تاپا قسمتی از ساز کاخن است که ضربه ها به این صفحه وارد میشود و دور تا دور این صفحه به قاب اصلی پیچ شده است که معمولا کمی با قاب اصلی فاصله دارد تا صدای متفاوت تری ایجاد نماید و از جنس تخته سه لا فشرده می باشد.
2. قاب کاخن: ورقهای نازک چوبی به ضخامت 1.3 تا 1.9 سانتی متر بصورت عمودی در پنج وجه جعبه قرار میگیرند که بستگی به کارخانه سازنده و نوع ساز متفاوت است و اکثرا ارتفاع این قاب 50 سانتی متر می باشد اما برای افراد خردسال و کودکان تا 45 سانتی متر نیز ساخته می شود.
3. حفره رزونانس: در بخش پشتی ساز کاخن حفره صدایی وجود دارد که حفره رزونانس نامیده می شود.
4. اهرم کوک کاخن: این اهرم در قسمت کناری بعضی از سازهای کاخن وجود دارد و برای چسباندن فنر به صفحه تاپا و یا فاصله انداختن آن مورد استفاده قرار می گیرد و نوازنده می تواند با تغییر این اهرم صدای خروجی از ساز خود را تغییر دهد.
5. فنر های مورد استفاده در ساز کاخن : دو مدل فنر درپشت صفحه تاپا استفاه میشود در سبک پرو از سیم گیتار در پشت این صفحه و در مدل دیگر از فنر اسنر (Snare) .

